Co drugi Polak powyżej 55. roku życia chce kontynuować pracę po przejściu na emeryturę

Katowice, 15/10/2026 – W debacie publicznej coraz częściej powraca postulat podwyższenia wieku emerytalnego w Polsce. Tymczasem sami pracownicy patrzą na swoją zawodową przyszłość zupełnie inaczej. Z najnowszego badania rynku pracy przeprowadzonego przez SD Worx wynika, że wielu Polaków chciałoby zakończyć aktywność zawodową wcześniej, niż przewidują obecne przepisy emerytalne. Co ciekawe, takie oczekiwania częściej deklarują młodsi pracownicy, którym daleko do osiągniecia wieku emerytalnego. O wcześniejszej emeryturze marzy 60,6 proc. Polaków do 35. roku życia, podczas gdy wśród osób po 55. roku życia odsetek jest niemal o połowę mniejszy i wynosi 35,4 proc.

Europa zmaga się z niedoborem siły roboczej

Najnowsze dane Eurostatu „Demography of Europe – 2026 edition” pokazują, że europejskie społeczeństwo szybko się starzeje. W 2005 roku osoby w wieku 65 lat i więcej stanowiły 17 proc. populacji Europy, podczas gdy w 2025 roku ich udział wzrósł do 22 proc. Ten trend szczególnie wyraźnie widać w Polsce. W ciągu dwóch dekad odsetek osób w wieku 65+ zwiększył się z 13 proc. do 21 proc., co oznacza wzrost o 8 punktów procentowych i najwyższy wynik wśród wszystkich państw Unii Europejskiej. Jednocześnie Polska należy do krajów najszybciej tracących mieszkańców. W latach 2005-2025 liczba ludności zmniejszyła się o około 2 mln osób, co było jednym z największych spadków populacji w UE, porównywalnym jedynie z Rumunią.

Firmy odczuwają zmiany demograficzne

Konsekwencje tych zmian są już widoczne na rynku pracy. Z międzynarodowego badania „2026 HR & Payroll Pulse” przeprowadzonego przez SD Worx wśród 5936 pracodawców i 16 500 pracowników w 16 krajach europejskich wynika, że ponad połowa (52,1 proc.) europejskich decydentów HR wskazuje na niedobór personelu. Najczęściej problem ten dostrzegają organizacje w Słowenii (63,8 proc.), Chorwacji (56,8 proc.), Irlandii (57,1 proc.) i Holandii (56,6 proc.). Niewiele niższe wyniki odnotowano w Norwegii (55,7 proc.), Niemczech (54,9 proc.) i Wielkiej Brytanii (54,4 proc.). W Polsce brak odpowiedniej liczby pracowników wskazało 48,4 proc. respondentów.

Podejście do wcześniejszego przejścia na emeryturę

Na tym tle interesująco przedstawiają się postawy starszych pracowników w Polsce. Osoby w wieku 55 lat i więcej nie deklarują częściej chęci wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, niż ich młodsi koledzy. Taką gotowość wyraziło 35,4 proc. pracowników z grupy 55+, podczas gdy wśród osób poniżej 35. roku życia odsetek ten wyniósł 60,6 proc. Co więcej, ponad połowa starszych pracowników (51,9 proc.) deklaruje gotowość do pozostania aktywnymi zawodowo również po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego. Wśród najmłodszych pracowników podobne podejście prezentuje 37,9 proc. badanych.

Motywacje stojące za decyzją o wcześniejszej emeryturze

W przypadku osób 55+, które chciałyby przejść na wcześniejszą emeryturę, kwestie finansowe należą do mniej istotnych argumentów. Najczęściej wskazywanym powodem jest chęć zadbania o zdrowie (49,1 proc.), potrzeba poświęcenia większej ilości czasu rodzinie lub sprawom osobistym (43,8 proc.) oraz zbyt duże obciążenie psychiczne związane z pracą (36,5 proc.). Na decyzję części respondentów wpływają również spadek motywacji do pracy (36,1 proc.) oraz fizycznie wymagający charakter wykonywanych obowiązków (34,8 proc.).

Satysfakcja zawodowa niezależnie od wieku

Gotowość do dłuższej aktywności zawodowej może mieć związek z tym, jak starsi pracownicy postrzegają swoją sytuację zawodową. Aż 70,3 proc. Polaków w wieku 55 lat i więcej uważa, że ma wystarczająco dużo energii, by dobrze wykonywać swoją pracę. Jednocześnie 79,1 proc. deklaruje, że ich praca daje im satysfakcję i poczucie sensu. Wśród osób poniżej 35. roku życia analogiczny odsetek wynosi 64,8 proc. Badanie SD Worx pokazuje jednak również obszary, w których przedstawiciele obu pokoleń są do siebie bardzo podobni. Zadowolenie z pracy deklaruje 72 proc. pracowników w wieku 55+ oraz 71,8 proc. osób poniżej 35. roku życia. Niewielkie różnice dotyczą także poczucia docenienia własnego wkładu w organizację. Takie przekonanie ma 59,6 proc. starszych pracowników i 56,4 proc. młodszych. Te pozytywne doświadczenia zawodowe przekładają się również na podejście do kariery. Podczas gdy młodsi pracownicy częściej rozważają zmianę stanowiska lub pracodawcy, osoby po 55. roku życia wydają się odczuwać mniejszą potrzebę zawodowych zmian.

Mniej mobilności, mniejsza potrzeba zmian

Mobilność zawodowa starszych pracowników pozostaje wyraźnie niższa niż wśród młodszych grup wiekowych. Pracy w innej organizacji aktywnie poszukuje 9,1 proc. osób w wieku 55 lat i więcej, podczas gdy wśród pracowników poniżej 35. roku życia odsetek ten wynosi 22,5 proc. Podobna zależność widoczna jest w przypadku poszukiwania nowych ról w ramach obecnego miejsca pracy. Zainteresowanie zmianą stanowiska deklaruje 6,6 proc. pracowników 55+, wobec 21,6 proc. młodszych respondentów.Większość starszych pracowników nie planuje jednak zmian zawodowych. Obecnie 74,3 proc. nie szuka pracy poza swoją organizacją, a 77,4 proc. nie rozważa również zmiany stanowiska w ramach obecnego miejsca zatrudnienia.

Mniejsza potrzeba zmian znajduje odzwierciedlenie także w podejściu do rozwoju kompetencji. Już 42,5 proc. pracowników w wieku 55 lat i więcej deklaruje, że nie potrzebuje od pracodawcy dodatkowych szkoleń ani możliwości nauki. Wśród osób poniżej 35. roku życia taki pogląd podziela 33,8 proc. badanych. Jednocześnie młodsi pracownicy częściej oczekują dalszego rozwoju umiejętności - wskazuje tak 73,6 proc. respondentów poniżej 35. roku życia, wobec 64,9 proc. w grupie 55+. Z kolei większe doświadczenie zawodowe starszych pracowników wydaje się wzmacniać ich pewność siebie w obliczu zmian zachodzących na rynku pracy.

Pewność wobec automatyzacji i AI

Wyższy poziom pewności siebie, wśród starszych pracowników, znajduje odzwierciedlenie również w ich postrzeganiu wpływu automatyzacji i sztucznej inteligencji na przyszłość pracy. Badanie SD Worx pokazuje, że 55,2 proc. osób w wieku 55 lat i więcej czuje się bezpiecznie w swojej roli zawodowej nawet wtedy, gdy automatyzacja zmienia wykonywane przez nich zadania. Wśród pracowników poniżej 35. roku życia odsetek ten wynosi 48,8 proc. Nie wynika to jednak z częstszego korzystania z narzędzi AI. Regularnie wykorzystuje je w codziennej pracy jedynie 26,5 proc. osób w wieku 55+, podczas gdy wśród młodszych pracowników odsetek ten sięga 51 proc. Jednocześnie 67,9 proc. starszych pracowników jest przekonanych, że ich unikalne ludzkie kompetencje nie mogą zostać zastąpione przez sztuczną inteligencję. W grupie osób poniżej 35. roku życia takie przekonanie podziela 57,5 proc. respondentów. Pomimo tego pracodawcy nadal stoją przed istotnym wyzwaniem. Obecnie tylko 27,8 proc. pracowników w wieku 55 lat i więcej uważa, że otrzymuje wystarczające wsparcie przygotowujące do funkcjonowania w rzeczywistości kształtowanej przez AI. Wśród osób poniżej 35. roku życia odsetek ten również pozostaje niski i wynosi 33,3 proc.